Kahapon, Ngayon at Bukas Ni Maricor (Pagsusuri)

 

 

A.    Sining ng Pagtula

 

1.     Sukat-  Ang tulang ito ay maituturing na walang sukat. Mayroong bilang pantig ngunit hindi pare-pareho. May iilan na pareho ang bilang ng pantig ng dalawang taludtod sa loob ng isang saknong, ngunit sa kabuuan ay nagtaglay ang bawat taludtod at saknong ng iba’t ibang bilang ng pantig.. Nasa ibaba ang naging pormat ng aking pagsusuri ng sukat o bawat pantig sa loob ng bawat taludtod

 

Unang Saknong: 18-14-12-16

Ikalawang Saknong: 3-11-12-11-13

Ikatlong Saknong: 17-15-18-16

Ikaapat na Saknong: 2-14-18-15-17

Ikalimang Saknong: 13-14-11-16

Ikaanim  Saknong: 2-11-17-11-17

Ikapitong Saknong: 13-17-16-21

Ikawalong Saknong: 16-18-12-15

 

 

2.     Tugma- Maituturing na may tugma ang isang tula kapag magkakapareho ang tunog ng dulo ng dalawa o higit pang taludtod. Hindi lamang titik ang nauulit kundi ang tunog o ang ponema. Sa tulang ito hindi pare-pareho ang tugmang aking natagpuan. Narito ang aking suri:

 

·       Unang Saknong: ang tugmaan ay maituturing na tugma sa patinig o tugmaang ganap dahil ito ay nagtatapos sa patinig. Makikita na mayroong a-a-a-a na siyang matatagpuan sa dulo ng bawat  taludtod sa unang saknong.

·       Ikalawang Saknong: ang tugmaan naman nito ay maituturing  na tugma sa katinig o tugmaang di-ganap na pumapasok naman sa unang lipon kung saan napabilang ang mga katinig na g-g-g-g  na siyang nasa dulo ng mga taludtod sa ikalawang saknong ng tula.

·       Ikatlong Saknong: ang tugmaan ay maituturing na tugma sa patinig o tugmaang ganap dahil ito ay nagtatapos sa patinig kahit na ito pa ay may kasamang katinig. Makikita mayroong n-a-n-a na siyang matatagpuan sa dulo ng bawat taludtod sa ikatlong saknong.

·       Ikaapat na Saknong: ang tugmaan naman nito ay maituturing na tugma sa katinig o tugmaang di-ganap na napabibilang naman sa unang lipon at ikalawang lipon kung saan makikita ang mga katinig na n-t-t-n-n  na siyang nasa dulo ng mga taludtod sa ikaapat saknong ng tula.

·       Ikalimang Saknong: ito ay maituturing rin na tugma sa katinig o tugmaang di-ganap na pumapasok naman sa ikalawang lipon kung saan isa ang mga katinig na y-y-y-y  na siyang nasa dulo ng mga taludtod sa ikalimang saknong ng tula.

·       Ikaanim na Saknong: ito ay maituturing rin na tugma sa katinig o tugmaang di-ganap na napabibilang naman sa unang lipon at ikalawang lipon kung saan kasama ang mga katinig na s-y-n-y-n  na siyang nasa dulo ng mga taludtod sa ikaanim na saknong ng tula.

·       Ikapitong Saknong: Ito ay nagtataglay rin ng tugma sa katinig o tugmaang di-ganap na pumapasok naman sa ikalawang lipon kung saan napabilang ang mga katinig na n-n-n-n  na siyang nasa dulo ng mga taludtod sa ikapitong saknong ng tula

·       Ikawalong Saknong: ang tugmaan naman nito ay maituturing na tugma sa patinig o tugmaang ganap dahil ito ay nagtatapos sa patinig kahit na ito pa ay may kasamang katinig. Makikita mayroong n-n-i-i na siyang matatagpuan sa dulo ng bawat  taludtod sa ikawalong saknong.

 

3.     Sensura- ito ay ang pansamantala o bahagyang pagtigil sa gitnang bahagi ng taludtod na mayroong labindalawa at labinwalong pantig sa loob ng isang taludtod. Ang tulang ito ay walang sukat o hindi pareho-pareho ang sukat. Narito ang aking sipi na nilagyan ng sensura.

 

 

Noong hindi pa laganap/ ang makabagong teknolohiya,

Kabataan ang/ naatasang maging pag-asa

Ang dugong sa ati’y/ mag-aahon sana

Ngayo’y tila katunggali/ ng sarili nating wika.

 

Kahapon…

Pangungusap ay/ kulang sa katinig

Minsan pa nga’y/ kinapos din sa patinig

Bukod sa ‘di/ maganda sa pandinig

Para itong awit na/ wala namang himig.

 

Hindi naman nagkulang/ sa turo ang mga guro natin

Wikang Filipino’y/ bukambibig na pagyamanin

Dahil sa impluwensiya/ ng makabagong teknolohiya,

Naging kulang o sobra/ ang itinitipang salita.

 

Ngayon…

Biglang nahumaling/ ang ilan sa pagsusulat

Ngunit kaalaman/ sa Wikang Filipino/ ay tila salat

Mga kuwentong banyaga/ ang madalas basahin

Mas saulo pa nila ang ingles/ kesa sa wika natin.

 

Sa pagsulat ng pormal/ na pagsasalaysay

Ano bang maiintindihan/ kung puro sablay?

Kailan malalaman/ ang tamang baybay,

Sa pagsulat ng kuwentong/ ginagamitan ng banghay?

 

Bukas…

May pag-asa pa/ kayang naghihintay

Sa mga kabataang/ mabilis maimpluwensiyahan?

Magkakaroon pa/ kaya ng saysay

Ang dugo’t pawis ng lahi/ natin sa pakikipaglaban?

 

Mababago pa kaya/ ang nakasanayan

Wikang Filipino’y /yayakapin na ba ng kabataan

O, bubulukin na lang/ sa tambakan ng nakaraan

Kung saan natatabunan ng mga/ bagong sa internet natutunan?

 

Hanggang kailan aahon/ sa pusali ng kamangmangan

Hanggang saan tayo dadalhin/ ng makamundong kaganapan?

Sariling wika,/ huwag sanang isantabi

Ito ang patunay ng/ tagumpay ng ating lahi.

 

4.     Saknong- ito ay ang grupo sa loob ng isang tula na binubuo ng dalawa o higit pang linya o taludtod. Sa kabuuan ng tula, mayroon itong walong saknong na binubuo ng limang quatrain o apat na taludtod bawat isang saknong at tatlong quintet o limang taludtod sa bawat saknong.  

 

5.     Aliw-iw o Indayog- Kung babasahin ang tula na Kahapon, Ngayon at Bukas

 sa tulong ng sensura, nagkakaroon ng Indayog o taas-babang pagbigkas. Dahil sa ito’y makabagong anyo ng tula maaaring mas malaro pa sa taas-baba ang indayog ng pagbigkas sa piyesa na ito

 

6.     Larawang Diwa- ito ang mga salitang binabanggit sa tula na nag-iiwan ng malinaw at tiyak na larawan sa isipan ng mambabasa. Sa tulang ito ang mayroong malinaw at tiyak na larawan sa aking isipan ay ang:

 

Noong hindi pa laganap ang makabagong teknolohiya,

Kabataan ang naatasang maging pag-asa

Ang dugong sa ati’y mag-aahon sana

Ngayo’y tila katunggali ng sarili nating wika.

 

Kung susuriin malinaw ang mensaheng nais ipahatid, huwad at hindi malalim ang mga salitang ginamit. Malinaw na ito’y nakabuo ng larawan ng kasaysayan sa aking isipan.

 

7.     Simbolismo- ito ang mga salita sa tula na may kahulugan sa mapanuring isipan ng mambabasa.

 

Wika- hindi lamang bilang literal na gamit natin sa pakikipagtalastasan kundi wika na sumasalamin sa ating pagkakakilanlan, sa ating kaalaman, sa pagiging makabayan at dapat na pagmamahal at pagpapahalaga natin sa ating wikang nakagisnan.

 

8.     Talinghaga- ito ay sangkap ng tula na may kinalaman sa natatagong kahulugan ng tula o ‘di kaya’y ito ang ‘di tiyakang tumutukoy sa bagay na binabanggit.

 

Walang tayutay o malalim na salita ang matatagpuan sa kabuuan ng tula. Marahil ang tula na ito ay nasa anyong makabago at huwad ang paglalahad hindi na kinakailangan pa na laruin ang mga salita.

 

9.     Persona- ito ang nagsasalita sa loob ng tula o isang teksto. Sa tulang ito ang nakikitang persona ay isang mag-aaral na mayroong pagmamalasakit sa Wika.

 

 

B.    Mga Teoryang Pampanitikan

 

1.     Teoryang Humanismo

Ang layunin ng tula ay ipakita na ang kakayahan ng tao, kanyang kaisipan at pagpapahalaga. Sa tula nabanggit ang mga gawi noon ng tao noong wala pang teknolohiya at kung ano ang dapat taglayin at piliin ng mga kabataan sa kasalukuyan. Binibigyang tuon ang pagpapahalaga sa wika na dapat isa sa maging katangian ng kabataan sa kasalukuyan.

 

2.     Teoryang Realismo

Ang layunin ng panitikan ay ipakita ang mga karanasan at nasaksisan ng may-akda sa kanyang lipunan. Samakatuwid, ang panitikan ay hango sa totoong buhay ngunit hindi tuwirang totoo sapagkat isinaalang-alang ng may-akda ang kasiningan at pagkaepektibo ng kanyang sinulat. Ang mga nabanggit sa tula ay tunay namang nagaganap sa kasalukuyan.

 

3.     Teoryang Imahismo

Ang layunin ng panitikan ay gumamit ng mga imahen na higit na maghahayag sa mga damdamin, kaisipan, ideya, saloobin at iba pang nais na ibahagi ng makata na higit na madaling maintindihan ngunit siya ay gumamit ng pagbabalik tanaw at pagsilip sa hinaharap na ginagamitan ng imahe upang maunawaan ang kanyang nais iparating.

 

 

C.    Kabuuang Sariling Puna

 

      Sa kasalukuyan marami na sa kabataan ang nahihilig sa Poesya ngunit karamihan sa mga nasusulat na piyesa sa ngayon ay nasa makabagong anyo na at kadalasan ay hindi na taglay ang elemento ng Tradisyunal na tula. Ang tula na ito ay walang sukat ngunit may tugma. Mahusay ang pagkakagawa ngunit huwad at ang ibang salita ay palasak na at madalas ring gamit sa tula ng iba. Kung minsan sa kagustuhan nating maging maganda ang tunog o magkaroon ng tugma ang ating tula ay nakakalimutan na natin ang ugnayan ng mga salita na siyang napuna ko sa tula na ito. Mayroong mga salita na hindi umaakma.

Ang una hanggang sa ikatlong saknong ay inilarawan kung ano ang katangian, gawi, at eskpestasyon sa mga kabataan. Balik tanaw sa hindi pa naisisilang ang makabagong teknolohiya at kung paano ang wika’y magsisilbing sandata sana. Maging  wika natin ay nabibigyang halaga pa at ang pagmumulat sa atin ng mga guro na ang Wikang Filipino ay pagyamanin.

      Sa ikaapat hanggang ikalimang saknong, ito ay paglalarawan sa kasalukuyan. Marami ang mahilig magdebuho ng mga sulatin ngunit hindi sapat ang kaalaman sa wika, estruktura, gramatika at bantas. Ipinahahayag rin sa tula ang mga napabibilang sa kulturang popular na kinahuhumalingan ng mga kabataan na may kinalaman sa kultura, wika at gawi ng mga banyaga.

      Mula naman sa ikaanim hanggang sa ikawalo o huling saknong, ang makata ay sumisilip sa hinaharap. Binabakas kung ang wika ba’y mabibigyan na ng kahalagahan, magiging matagumpay ba ang mga paglalaban mula sa nakaraan. At kung ang mga kabataan pa ba ang pagiging pag-asa ng bayan.