Abakada, Alpabetong Pilipino at Alfabetong Filipino
Bago pa man dumating ang mga Kastila, tayo ay
mayroon nang kinikilalang isang uri ng alpabeto. Ito ang tinatawag
nating Alibata, ito ay isang katutubong paraan ng pagsulat ng mga
Filipino. Ang Alibata ay binubuo ng labimpitong titik:
3 patinig at 14 na katinig. Isang
uri ng palaybaybayang hatid sa atin ng mga Malayo at Polinesyo. Sinasabing
ang Alibata ay may impluwensya ng palatitikang Sanskrito na lumaganap
sa India at sa iba pang mga lugar sa Europa at sa Asya. Ito ay bahagi ng
sistemang Brahmic (na nagsimula sa eskriptong Sanskrit) at pinaniniwalaang
ginagamit noong ika-14 siglo. Kakaiba
ang pagsusulat ng alibata hindi katulad ng nakasanayan na ng mga Pilipino. Ang
paraan ng pagsulat ng mga katutubo’y patindig, buhat sa itaas pababa at ang pagkakasunod
ng mga talata ay buhat sa kaliwa, pakanan.
Abakáda ang tawag sa pangkat ng mga
titik o letra sa wikang Tagalog at kumakatawan ang tawag sa apat na unang titik
nitó (A-Ba-Ka-Da). Ang abakáda ay binubuo ng 20 titik: A,B, K, D, E, G, H, I ,
L, M, N, Ng, O, P, R, S , T, U, W, Y. Lima rito ang patinig (A, E, I, O , U) at
labinlima ang katinig. Sinusundan ng abakada ang papantig na pagbigkas ng mga
titik ng wikang Tagalog na kalapit na kalapit rin sa mga sagisag ng baybáyin,
ang sinaunang paraan ng pag-sulat ng mga Tagalog. Mapapansin lámang na ang E-I
at O-U ay kinakatawan ng isang tunog sa baybayin kayâ tatlo lamang ang patinig
ng lumang alpabetong ito. Nag-dulot ito ng kalituhan noon at hanggang ngayon
dahil hindi nabibigkas nang magkaiba ang E sa I at ang O sa U.
Ang alfabetong Filipino ay binubuo ng 28 letra.
Ang tawag sa mga letra ay ayon sa bigkas-Ingles ng mga Pilipino maliban sa ñ
(enye) na tawag-Kastila. Ang walong (8) letra na dagdag ay galing sa mga
umiiral na wika ng Pilipinas at sa mga iba pang wika. Tuntunin sa Panghihiram at Pagbaybay Gamitin ang kasalukuyang lesksikon (salita) ng
Filipino bilang panumbas sa mga salitang banyaga. Kung anong mayroong mga
salita sa Filipino iyon ang ipanumbas sa mga salitang hiram. Kumuha ng mga
salita mula sa iba’t ibang katutubong wika ng bansa. Nangangahulugang maaaring
gamiting panumbas sa mga salitang banyaga ang mga salitang magmumula sa iba’t
ibang wika at diyalekto sa bansa. Bigkasin sa orihinal na anyo ang hiniram na
salita mula sa Kastila, Ingles at iba pang wikang banyaga at saka baybayin sa
Filipino. Dito ginagamit ang prinsipyo sa Filipino na kung anong bigkas ay
siyang baybay at kung ano ang baybay ay siyang basa. Gamitin ang mga
letrang C,N,Q,X,F,J,V,Z, kapag ang salita ay hiniram nang buo
Mga Komento
Mag-post ng isang Komento